8 llyfr Cymraeg ffeministaidd ar gyfer Diwrnod Rhyngwladol y Menywod

8llyfrffem copy

I ddathlu Diwrnod Rhyngwladol Menywod ar Fawrth yr 8fed, dyma WYTH llyfr sy’n cyfrannu at ddathlu menywod drwy rhoi llais i brofiadau a safbwynt menywod yng Nghymru gyfoes.


1. Syllu ar walia’ gan Ffion Dafis

rgb ffion

‘Dwi’n fwy na bodlon ar beth sydd gen i: o’m rhyddid a’m gyrfa i deuluclos a chymuned gynnes o ffrindiau agos. Ffion sydd â’i ffiol yn llawn.’

Yma mae Ffion yn trafod pynciau sydd wedi’i effeithio hi fel person a menyw mewn ffordd onest a ffraeth. Ceir trafodaeth am colli ei mam i gansr, ei pherthynas gydag alcohol a’r tabŵ yn erbyn merched sydd ddim wedi cael plant. Mae’r syniadau yma i gyd yn effeithio ar gryn nifer ohonom, ond does dim gwir trafodaeth wedi bod, dyma lyfr sydd yn cyflwyno’r cyfle.


2. Am Newid gan Dana Edwards

Am Newid - Dana Edwards

Dyma ail nofel Gymraeg Dana Edwards. Mae’n dilyn stori Ceri, menyw drawsrywiol sydd yn dychwelyd i bentref ei genedigaeth ar ôl cyfnod i ffwrdd. Mae’n ceisio ymaelodi â Merched y Wawr, ond er ei bod yn ddynes bellach, mae rhagfarn ambell un yn y pentref yn golygu nad yw’n hawdd iddyn nhw ei derbyn hi.


3. Saith Oes Efa gan Lleucu Roberts

saith-oes-efa-lleucu-roberts

‘Oes gen ti’m uchelgais, ferch?’

‘Oes, fy uchelgais i, ac oes, mae gin i foesau, a choesau i’w dangos a gwin i’w ddrachtio a deiliach i’w smocio a ffrindiau i’w caru a gwledydd i’w teithio a dawns i’w dawnsio a bywyd i’w fyw.’

Cyfrol o storïau byrion yn canolbwyntio ar saith menyw yn ystod cyfnodau gwahanol yn eu bywydau. Ceir hanes Kim Ellis, sy’n un ar bymtheg a bron a thorri’i bôl am fod yn seren; stori ‘Cawod’ sy’n cylchdroi o amgylch mam newydd sydd yn dioddef o iselder a’r cyfnod cyntaf o fod yn fam; a ‘Dynes’ sy’n dilyn gwraig fferm wrth iddi gefnogi’i gŵr yn ddyddiol, tan ddaw un diwrnod a rhywbeth i darfu ar fywydau’r ddau.

Enillodd y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Genedlaethol 2014.


4. Golygon gan Manon Steffan Ros

Golygon - Manon Steffan Ros.jpg

Cyfrol o ysgrifau byrion gan Manon Steffan Ros yn seiliedig ar yr ysgrifau a gyhoeddwyd yn ei cholofn wythnosol yng nghylchgrawn Golwg.

Mae’r ysgrifau yn dreiddgar a phersonol ac mae’r storïau wedi eu trefnu o dan themau gwahanol gan gynnwys Pobl (y da a’r drwg), Diwylliant, Llefydd a Dioddefaint. Ceir golwg newydd ar faterion cyfoes a’u heffaith ar bob un ohonom ni.


5. Efa gan Bethan Gwanas

Efa - Bethan Gwanas - Cyfres Y Melanai.jpg

Y nofel gyntaf mewn trioleg ar gyfer yr arddegau cynnar. Mae’r stori yn dilyn Efa, darpar frenhines Melania. Traddodiad y gwlad yw, pan fydd y dywysoges yn troi’n 16 oed, bydd yn cael ei choroni’n frenhines – ond bydd rhaid iddi ladd ei mam er mwyn gwneud hyn. Yn y stori, dilynwn Efa wrth iddi frwydro yn erbyn thynged ei hun.

‘Mi ges i’r syniad am Efa a gwlad o’r enw Melania drwy fy ngwenyn mêl. Yn eu byd nhw, pan fyddan nhw’n teimlo bod y frenhines wedi dod i ddiwedd ei hoes, maen nhw’n dechrau magu brenhines(au) newydd,’ eglurodd Bethan. ‘Weithiau, mae’r hen frenhines yn hedfan i ffwrdd efo hanner y cwch, ond weithiau, mae’r frenhines ifanc yn lladd ei mam. Mi wnes i ddechrau meddwl… beth petai’r byd dynol yn mabwysiadu’r un arfer?’


6. Y Bwthyn gan Caryl Lewis

Y Bwthyn - Caryl Lewis

Nofel gynnil sy’n cyflwyno tri cymeriad gwrywaidd a’r tri’n wynebu problemau. Mae Enoch, ffarmwr sydd newydd golli’i wraig, yn gweld eisiau’i wraig yn ddifrifol – mae’r tawelwch a’r llonyddwch yn anodd iawn iddo. Mae ei berthynas a’i fab Isaac yn dirywio, gan bod Enoch methu siarad am ei deimladau. Mae Isaac yn gweld eisiau ei fam hefyd, gan iddi bontio’r perthynas rhwng ei gŵr a’u mab. Daw’r trydydd cymeriad a problemau ei hun, a mae’n gatalyst i ddigwyddiadau ar y fferm traddodiadol Cymreig.

Ymdriniaeth graff, delynegol o gyfyngiadau y gysyniad o wrywdod.


7. Yr Erlid gan Heini Gruffudd

Yr Erlid - Heini Gruffudd

Hanes un menyw, o dras Iddewig, a sut gwnaeth polisiau hiliol Hitler chwalu ei theulu drwy llofruddiaeth ac achosi nifer o’i theulu i ffoi o’u mamwlad, i wledydd fel Tsiena, Sweden, a Chymru. Bwrodd Kate wreiddiau newydd yng Nghymru gan gael swydd yn yr adran Archaeloeg ym Mhrifysgol Abertawe, dysgu Cymraeg, sefydlu cylch llenyddol Cadwgan yn y Rhondda, priodi Cymro a magu teulu yn Abertawe.

Ceir hanes o gariad a chasineb, o warchod ac erlid, dyheu a dychryn yn y cyfnod mwyaf dinistriol a welodd Ewrop erioed.


8. Cariadau gan Kate Bosse-Griffiths

cariadau.jpg

Yma ceir naw stori byr, yn ymwneud â gwahanol fathau o gariad o safbwynt merch. Trafodwyd themau gyda sensitifrwydd ac maent yn afaelgar. Ceir myfyrdodau ar y gwahanol mathau o berthynas, sy’n effeithio ar ferched. Yn Y Llythyr Caru adrodda Mair James hanes cythryblus hi a’i gŵr ar ôl iddi dderbyn llythyr ganddo tra yn yr ysbyty; ac yn Lleuad Lawn Uwch Maen Cati sonir am yr hen draddodiad paganaidd a fu’n gysylltiedig gyda Maen Cati.


Daw’r wyth llyfr yma a syniadau newydd i’r amlwg, ac mae’n wych bod y syniadau a’r pynciau hyn yn cael eu trafod – a bod ymfalchio ynddynt. Gall cyfraniad fod yn fach, ond mae cyfraniad – boed dyn neu menyw – yn cyfri ac rydym yn gryf gyda’n gilydd.

Oes gennych chi hoff nofel ffemenistaidd / trafod themau ffemenistaidd yn y Gymraeg? Beth ydyn nhw? Rhannwch a ni!


ylolfa.com

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s