13 dyfyniad ffeministaidd o Codi Llais

I ddathlu Diwrnod Rhyngwladol Menywod ar Fawrth yr 8fed, dyma ddyfyniadau o Codi Llais, cyfrol sy’n cyfrannu at ddathlu menywod drwy rhoi llais i brofiadau a safbwynt menywod yng Nghymru gyfoes.

Gan mlynedd ers i rai menywod gael yr hawl i bleidleisio byddai’r rhan fwyaf yn cytuno bod sefyllfa wedi gwella ond bod tipyn o ffordd i fynd eto. Gwelwyd merched yn ennill mwy o statws yn ein cymdeithas dros y degawdau diwethaf, ac mae’r cyfryngau cymdeithasol yn rhoi llais i ferched heddiw mewn ffordd na welwyd ei thebyg o’r blaen.

Dyma flas o ymateb 13 o ferched sy’n cofnodi’u profiadau o fod yn fenyw heddiw – o goridorau grym y byd gwleidyddol i gefn gwlad, o lenyddiaeth merched a’r we i aflonyddu rhywiol, ac o addysg rhyw i ymbweru merched yn lleol ac yn rhyngwladol.

“Dwi’n gweld nawr bod angen i famau fod yn ffeminyddion yn y cartref yn ogystal ag yn y byd mawr tu fas.”

Menna Machreth o’r Cyflwyniad

“Er mwyn i ffeministiaeth gyflawni ei photensial i chwyldroi ein byd, rhaid i ni frwydro dros ryddid bob un fenyw, a gollwng y mythau sy’n ein gwahanu.”

Mabli Jones, o’i phennod O’r Cyrion i’r Canol: dros ryddid i bob menyw

“Fe sylweddolais nad oedd yr hyn a ddigwyddodd i fi yn dderbyniol, nac yn anochel oherwydd natur fy swydd. Fyddai o byth wedi digwydd petawn i’n ddyn, felly pam ddylwn i ddioddef am fy mod i’n fenyw?”

Elliw Gwawr, o’i phennod Curo ar Ddrysau Grym: #fihefyd ac aflonyddu rhywiol San Steffan

“Os ydyn nhw’n meiddio awgrymu mai ‘gofyn amdani’ oeddet ti neu mai ti oedd ar fai rywsut, yna ailadrodda’r geiriau hyn gan eu cadw’n dynn yn dy galon – ‘Does dim bai arnai i’.”

Fflur Arwel, o’i phennod ‘Y Fenyw Gymreig’ Llythyr Agored i Fenywod Cymru

“Yn hytrach na siarad yn nhermau ‘mae’r frwydr drosodd’ mae’n bwysig ein bod yn troi’n ôl a chofio hanes y menywod a frwydrodd i godi eu llais ac a adawodd eu marc.”

Rhiannon Marks, o’i phennod Dangosaf i ti Ryddid

Rhai o gyfrawnyr Codi Llais yn trafod y gyfrol yn Nhafwyl 2018
(Chwith i’r dde: Rhiannon Marks; Menna Machreth; Mari McNeill; Kizzy Crawford; Mabli Jones)

“O weithio yn y gymuned gallaf yn sicr ddweud fod merched Dyffryn Ogwen, fel nifer o gymunedau eraill dwi’n siwr, yn asgwrn cefn gweithredu cymunedol.”

Meleri Davies, o’i phennod Gwreiddio

“Y dynion sy ‘di ca’l y llinellau i gyd yn fy mywyd i hefyd.”

Siân Harries, o’i phennod Y Dihuno

“Beth am i ni drio chwalu rhamant yr ‘eicon ffeminist’ yn gyfan gwbl, a dathlu hanes y menywod sy o’n gwmpas bob dydd?”

Sara Huws, o’i phennod Gwneud Baner

“Mae ‘na fenywod mewn hanes a gyflawnodd bethau rhyfedd, wedi gwneud darganfyddaiadau pellgyrhaeddol; ond chi Mam-gu yw fy ysbrydoliaeth i… Ar ddiwedd y dydd, Mam-gu, dangosoch chi gryfder rhyfeddol a gwytnwch heb ei ail.”

Enfys Evans, o’i phennod Cyfres o lythyron am fywydau menywod o gefndir amaethyddol

“Cwestiynu fy ngallu, fy mhenderfyniadau, fy mhoblogrwydd. Synhwyraf fod menywod, at ei gilydd yn eu cwestiynu eu hunain dipyn yn fwy na dynion.”

Elin Jones, o’i phennod Ffrwydriad o Liw

Codi Llais – Menna Machreth (gol.)

“Dwi, fel pob merch arall, yn dal i wynebu llif cyson o rywiaeth, ar ffurff cyfryngau cymdeithasol, posteri, dramau a theledu realiti sy’n adlewyrchu’r anghyfartaledd ac yn aml iawn, ni mor gyfarwydd a fe, d’yn ni ddim hyd yn oed yn ymwybodol ohono fe. A dyma sy’n beryglus.”

Lisa Angharad, o’i phennod Codi Llais

“Mae’r Cenhedloedd Unedig yn  amcangyfrif bod trais yn erbyn menywod 15 – 44 oed yn achosi mwy o farwolaethau ac anableddau na – arhoswch amdani – malaria, cancr, damweiniau traffordd a rhyfel oll gyda’i gilydd.”

Mari McNeill, yn ei phennod Wynebau

“Yn hytrach na dibynnu ar fympwyon dynion, wrth i’r we ddatblygu fe dyfodd lleisiau menywod hefyd. Dro ar ôl tro, cymuned ar ôl cymuned, bydd menywod o bob math yn defnyddio eu cymunedau ar y we i greu pethau rhyfeddol.”

Elena Cresci, o’i phennod Merched a’r We

“Rhaid i fi ddweud mai fi sy’n achosi diffyg hyder yndda i fy hun yn fwy na rhywun arall. Dwi byth yn hapus gyda beth rwy’n ei wneud ac mae’n bwysig i siarad am bethau fel hyn a chymell merched i fod yn gryf ac i gadw’n bositif.

Rwy’n meddwl bod pethau fel #metoo yn ffordd o glywed lleisiau menywod, ac mae’r cyfryngau cymdeithasol yn ffordd i ddangos bod menywod yn gwneud pethau anhygoel. Gallwn ddefnyddio’r we i gael ein llais yn gryfach fyth.”                                    

Kizzy Crawford, o’i phennod Cyfweliad gyda Kizzy Crawford

Gellir darllen pennodau cyfan y cyfrawnwyr yn Codi Llais, (Y Lolfa) £7.99

www.ylolfa.com

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s