Adolygiad | Llechi gan Manon Steffan Ros

Pam fyddai rhywun eisiau lladd Gwenno Evans, a gadael ei chorff hi yn y chwarel yn waed i gyd?

Stori emosiynol, gignoeth, yn dilyn criw o ffrindiau Gwenno ar ôl iddi gael ei llofruddio’n ddisymwth yn 16 oed ydi Llechi gan Manon Steffan Ros. Daw nifer o gyfrinachau am fywyd Gwenno a’i theulu i’r amlwg, ac mae sawl cynllwyn a thro annisgwyl yn dod i’r fei ynglŷn â’r hyn wnaeth arwain at ei lladd. Mae’r nofel yn addas i’r arddegau ynghyd ag oedolion. Dyma adolygiad Sioned Erin Hughes:

O’r dechrau’n deg, nid yw’r nofel hon yn un i ogr-droi. Nid yw’r brawddegau cyntaf yn rhai sy’n cynhesu’r darllenydd ond yn hytrach, maent yn ei aflonyddu. Mae’r awyrgylch yn drwm wrth iddo ddod i ddeall bod merch ifanc, Gwenno, wedi’i llofruddio, a bod y newyddion yn difetha’r diniweidrwydd a oedd i wedd Bethesda. Â’r llofrudd â’i draed yn rhydd, mae’r trigolion yn pendilio rhwng dau begwn – bod yn fwy gofalus o’i gilydd, a bod yn fwy drwgdybus o’i gilydd.

Llwydda’r awdur i dynnu’r darllenydd i mewn i’r drwgdybio hwn. Anodd iddo’i atal ei hun rhag dadansoddi pob brawddeg rhag ofn iddo fethu cliw ymysg y geiriau. Dyma brawf bod hon yn nofel drosedd gwerth ei halen, oherwydd heb fawr ddewis ar y mater, caiff y darllenydd ei hudo at rôl y ditectif. Ac yn wir, mae cymaint o wirioneddau hyll yn brigo i’r wyneb wrth i’r stori fynd rhagddi, cymaint nes i’r darllenydd gwestiynu a fyddai unrhyw gymeriad yn gallu dweud, â llaw ar ei galon, ei fod yn gwbl ddiniwed yn y llofruddiaeth.

I wthio’r darllenydd ymhellach i dir tywyll, mae’r awdur yn gwneud iddo gwestiynu rhuddin cymeriad Gwenno ei hun. A oedd y ferch o gig a gwaed mor berffaith â’r llun a’r geiriau a oedd ynghlwm wrth ei marwolaeth? Neu a yw marwolaeth wedi’i heilunaddoli drwy greu merch ddifrycheulyd ohoni? Mae un peth yn sicr, mae pawb yn teimlo nad oedden nhw fyth yn gwybod ei hanner hi efo Gwenno, ac er ei llofruddiaeth, mae hi’n fwy o enigma fyth.

Ond mae yna fwy i’r nofel hon na’r dirgel a’r drwg. Mae hi’n nofel sy’n taro goleuni gonest ar yr hollt rhwng dosbarthiadau cymdeithasol honedig, rhwng y gormodedd a’r diffyg, rhwng yr amlwg a’r anweledig. Ac mae’r eiddigedd a ddeillia o hyn yn wenwynig wrth i bawb ffansïo tamaid o fywyd y llall wrth geisio hapusrwydd. Ond yn y pen draw, mae yna sylweddoliad: waeth pa mor ymddangosiadol ddelfrydol yw bywydau’r ‘bobl fawr’ y cyfeirir atynt drwodd a thro, mae’r gwirionedd yn gallu adrodd stori cwbl groes. Yng ngeiriau’r cymeriad Shane: ‘does ‘na neb wir yn gallu adnabod rhywun arall.’

Daw’r adolygiad yma o rifyn Ionawr Y Cymro 2021 yn wreiddiol.

Mae Llechi gan Manon Steffan Ros ar gael nawr (£6.99, Y Lolfa)

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s