Adolygiad | Ysbryd Sabrina gan Martin Davis

Dyma stori sy’n dilyn ymgais Hayley i chwilio am ei brawd coll ac i dorri’i chŵys ei hun.

Lleolir y nofel ar lannau afon Hafren, afon y dduwies Sabrina, yn nhref Amwythig, lle mae adleisiau Pengwern yr oesoedd a fu a theithi ysgeler y byd cyfoes yn dod ynghyd. Mae’r stori’n digwydd ar adeg pryd mae’r byd ar ffo, a phobl ym mhobman yn codi pac am wahanol resymau.

Profiad oesol ond un sydd bob amser yn achosi tyndra a gwrthdaro.

“Roedd yn chwa o awyr iach cael cymaint o gymeriadau rhyngwladol mewn nofel Gymraeg – a dim un yn teimlo allan o le… Nofel sy’n ymwneud yn bennaf â’r cysyniad o berthyn yw Ysbryd Sabrina.” – Elen Ifan, Cylchgrawn Barn

Dyma adolygiad Sioned Erin Hughes o Ysbryd Sabrina:

Fel unrhyw nofel dda, pe bai unrhyw ddigwyddiad wedi tarddu fymryn yn wahanol byddai hynny wedi gwyrdroi holl gwrs y stori. Dygais i gof theori Butterfly Effect, sef y syniad bod digwyddiadau bach, sy’n ymddangos yn ddibwys ar yr olwg gyntaf yn gallu arwain at ganlyniadau pellgyrhaeddol yn y pen draw, ar fwy nag un achlysur wrth ddarllen. Stori sy’n dilyn hanes Hayley yw hon a’r ffordd y mae hi’n ceisio naddu bywyd newydd iddi hi ei hun yn sgil diflaniad disymwth ei brawd, Dylan. Mae yma ddisgrifiadau coeth o’r ymdeimlad o argollrwydd wedi colled, yr argyfwng hunaniaeth a deimlai Hayley’n barhaol, a’r synnwyr o gyfrifoldeb a deimlai dros ddod o hyd i’w brawd. Cawn fewnwelediad ar fath cymhleth o alar sy’n cael ei ysgwyddo gan Hayley a’i thad, Aneirin – y galar o beidio â gwybod ydy Dylan yn fyw neu’n farw. Mae’r anwybod yn fyddarol, a’r boen o wybod bod Dylan wedi gadael o’i wirfodd ei hun yn treiddio’n ddwfn.

Tu hwnt i hynny, cawn ddisgrifiadau o sefyllfa ffoaduriaid drwy lens aeddfed a chydymdeimladol, ynghyd â disgrifiadau o’r ‘[b]obol ddiegwyddor sy’n barod i borthi breuddwydion pobol fregus a hygoelus gyda phob math o addewidion gwag.’ Mae ambell em hanesyddol, archeolegol yma hefyd sy’n pontio rhwng ddoe a heddiw, gan dynnu dau gyfnod ynghyd. Ac yn goron ar bopeth mae cyfeillgarwch, yn enwedig y cyfeillgarwch annwyl rhwng Hayley a Bragi. Yn wir, mae Bragi’n rhoi cynhaliaeth iddi pan mae popeth arall yn methu.

Mae ysfa yn perthyn i’r nofel hefyd – ysfa i fyw ar lai, i fyw ar y lôn, i adael problemau sydd â thueddiad o ddyblygu. Mae yna ddyheu mawr o hyd – dyheu am rywbeth mwy, ond sydd eto’n hollol syml. Dyheu am fan gwyn fan draw, am wybod beth yw perthyn. Yn y bôn, breuddwydwyr yw’r cymeriadau hyn, ac yng ngeiriau’r ffilm Ffrangeg anfarwol, Amélie: ‘Times are hard for dreamers.’ Ac mae’n anodd arnynt. Mae eu hysfa, eu dyheu a’u hiraeth yn fwy ingol na’r cyffredin. Ond mae hynny’n dod â’i fendithion hefyd, oherwydd am hynny, mae hon yn nofel gywrain a theimladwy, a chefais flas garw ar ei darllen.

Mae Ysbryd Sabrina gan Martin Davis ar gael nawr (Y Lolfa, £8.99).

www.ylolfa.com

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s